ONE PLUS prowadzi sprawy o zezwolenie na pobyt stały z polskiego pochodzenia we Wrocławiu i w całej Polsce. Sprawdzamy, czy dokumenty przodka potwierdzają jego polską narodowość, i układamy linię pokrewieństwa aż do Ciebie. Szukamy brakujących aktów w archiwach, zamawiamy tłumaczenia przysięgłe, pomagamy złożyć wniosek w MOS 2.0 i odpowiadamy na wezwania urzędu wojewódzkiego. Karta Polaka nie jest potrzebna: zezwolenie wydaje się za samo polskie pochodzenie, a po decyzji dostajesz kartę stałego pobytu.
Ta strona dotyczy jednej podstawy. Etapy sprawy w urzędzie, dokumenty, ceny i terminy dla wszystkich rodzajów kart zebraliśmy na stronie głównej usługi: wszystkie rodzaje karty pobytu.
W sprawach z polskiego pochodzenia nie wystarczy samo znalezienie starej metryki. Trzeba udowodnić polską narodowość przodka, wykazać pokrewieństwo i pokazać związek z polskością. Z praktyki wiemy, gdzie takie sprawy się przeciągają i jakie dokumenty budzą pytania inspektora, więc zamykamy te luki przed złożeniem wniosku.
W skrócie, stan na 18.10.2026:
- Efekt: zezwolenie na czas nieoznaczony i karta pobytu na 10 lat. Po roku możesz wnioskować o uznanie za obywatela polskiego (potrzebny język polski na poziomie B1).
- Opłaty: 640 zł opłaty skarbowej i 100 zł za wydanie karty, to dwie osobne płatności. Zwolnienie z 640 zł mają tylko posiadacze Karty Polaka.
- Wniosek: wyłącznie elektronicznie w MOS 2.0 (od 27.04.2026), w czasie legalnego pobytu w Polsce.
- Termin: 6 miesięcy, ale do 4 marca 2027 r. terminy są zawieszone (art. 100d), więc czeka się dłużej.
- Najczęstszy problem: dokument przodka bez wpisu o narodowości polskiej albo luka w linii pokrewieństwa.
- Podstawa: art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach; definicja osoby polskiego pochodzenia jest w art. 5 ustawy o repatriacji.
- Koszt pomocy ONE PLUS: od 1 000 zł, opłaty urzędowe, tłumaczenia i opłaty archiwalne osobno.
Czy moje korzenie wystarczą?
Wystarczą, jeśli narodowości polskiej był Twój rodzic, dziadek, babcia albo dwoje pradziadków. Jeden pradziadek nie wystarczy. Deklarujesz narodowość polską i wykazujesz związek z polskością: język, tradycje rodzinne, działalność w organizacji polskiej lub polonijnej.
Za osobę polskiego pochodzenia uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki: co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej; wykaże ona swój związek z polskością.
Tak brzmi art. 5 ustawy o repatriacji, do którego odsyła art. 195 ustawy o cudzoziemcach. Do tego dochodzą warunki samej procedury: zamiar osiedlenia się w Polsce na stałe (najem, praca, studia, rodzina na miejscu) i legalny pobyt w dniu złożenia wniosku. Wystarczy wiza, karta pobytu czasowego, karta CUKR albo ruch bezwizowy.
Urząd ocenia całą historię rodziny, a dokumenty muszą się wzajemnie potwierdzać. Przykład: babcia ma w radzieckim paszporcie wpis „narodowość: Polka”. Potrzebujesz jej dokumentu, aktu urodzenia mamy z babcią jako matką i własnego aktu urodzenia. Brak jednego ogniwa przerywa łańcuch.
Polskie pochodzenie czy Karta Polaka
| Kryterium | Polskie pochodzenie | Karta Polaka |
|---|---|---|
| Podstawa | art. 195 ust. 1 pkt 3 | art. 195 ust. 1 pkt 9 |
| Co wykazujesz | narodowość przodków, pokrewieństwo, związek z polskością | ważną Kartę Polaka i zamiar osiedlenia się |
| Opłata skarbowa | 640 zł | 0 zł |
| Rozmowa w urzędzie | z reguły tak | rzadziej |
| Świadczenie na zagospodarowanie | nie | tak, na osobny wniosek |
Sama Karta Polaka nie jest dowodem pochodzenia, co wskazuje m.in. Wielkopolski Urząd Wojewódzki. Jeśli ją masz, zwykle prostsza będzie karta stałego pobytu z Kartą Polaka. Drogę od Karty do obywatelstwa opisaliśmy w artykule Karta Polaka: od pobytu stałego do obywatelstwa.
Co robi ONE PLUS w Twojej sprawie
Bierzemy na siebie dokumenty i pisma z urzędu, a w MOS i na rozmowie działasz Ty.
| Etap | Co robimy my | Co robisz Ty |
|---|---|---|
| Ocena podstawy | Przeglądamy dokumenty przodków i mówimy przed opłatą 640 zł, czy wystarczą | Przesyłasz skany i opowiadasz o rodzinie |
| Dokumenty i tłumaczenia | Układamy tabelę pokoleń, zamawiamy akty w archiwach (z Ukrainy bez Twojego wyjazdu), zamawiamy tłumaczenia przysięgłe i sprawdzamy je z paszportem | Podajesz imiona, daty i miejsca urodzenia przodków, przekazujesz oryginały |
| Wniosek | Przygotowujemy formularz i załączniki, sprawdzamy, czy UPO jest zapisane | Logujesz się do MOS, podpisujesz i wysyłasz wniosek, wnosisz opłaty |
| Pisma z urzędu | Czytamy wezwanie i przygotowujemy odpowiedź | Wysyłasz odpowiedź w terminie |
| Rozmowa i decyzja | Robimy próbną rozmowę po polsku, sprawdzamy protokół | Stawiasz się i odpowiadasz sam |
Dokumenty potwierdzające polskie pochodzenie
Liczy się dokument z wpisem o polskiej narodowości przodka. Jeden precyzyjny akt z archiwum często znaczy więcej niż kilka pośrednich papierów. Art. 6 ustawy o repatriacji wskazuje dokumenty polskich władz państwowych i kościelnych oraz władz byłego ZSRR:
- polskie dokumenty tożsamości przodka, np. przedwojenny dowód osobisty, akty stanu cywilnego i metryki chrztu;
- dokumenty o służbie w Wojsku Polskim z wpisem o narodowości polskiej;
- radzieckie paszporty, książeczki wojskowe, ankiety personalne z wpisem „narodowość: Polak”;
- dokumenty o deportacji, uwięzieniu lub zesłaniu oraz zaświadczenia o rehabilitacji z wpisem o narodowości polskiej.

Narodowość, a nie obywatelstwo
Dokument, że babcia była obywatelką II RP, sam nie wystarczy, bo obywatelami Polski byli też Ukraińcy, Białorusini i Żydzi. Polsko brzmiące nazwisko, wyznanie katolickie czy urodzenie na Kresach też niczego nie dowodzą, ale podpowiadają, gdzie szukać aktu.
Linia pokrewieństwa bez luk
Dokument przodka łączysz ze sobą aktami urodzenia i małżeństwa oraz dokumentami o zmianie nazwiska. Tę samą osobę mogli zapisać po polsku, rosyjsku, ukraińsku czy białorusku, więc imiona i daty często się różnią. Każdą różnicę trzeba wyjaśnić: czasem wystarczy pisemne wyjaśnienie, czasem potrzebny jest nowy odpis.
Jak znaleźć dokumenty przodków
Zacznij od domowego archiwum: stare paszporty, książeczki wojskowe, metryki, listy, podpisane zdjęcia. Potem rozpisz drzewo rodziny z datami i miejscami urodzenia. Czasem trop leży w starym akcie z innego kraju, który podaje wcześniejsze nazwisko albo miejsce urodzenia.
| Kraj | Gdzie szukać | Co często się znajduje |
|---|---|---|
| Polska | szukajwarchiwach.gov.pl, Archiwum Akt Zabużańskich, księgi parafialne, indeksy Geneteka | akty z dawnych województw wschodnich |
| Ukraina | archiwa obwodowe, archiwa urzędów stanu cywilnego, Branżowe Archiwum Państwowe SBU | metryki, akta represjonowanych z rubryką „narodowość” |
| Białoruś | Narodowe Archiwum Historyczne (Mińsk, Grodno), archiwa obwodowe | księgi parafialne, dokumenty ewidencyjne |
| Rosja, Kazachstan | archiwa obwodowe, archiwa resortu spraw wewnętrznych | akta deportowanych i specjalnych osiedleńców |
Archiwum odpowiada po kilku tygodniach lub miesiącach, więc zacznij wcześnie. ONE PLUS zamawia duplikaty dokumentów z Ukrainy bez Twojego wyjazdu, w razie potrzeby z apostille. Obywatele Białorusi często działają przez krewnych na miejscu, na podstawie pełnomocnictwa: jak Białorusin może zrobić pełnomocnictwo.
Co dołączyć do wniosku
W MOS dołączasz wniosek, dokumenty przodka i linii pokrewieństwa, tłumaczenia oraz dowody zamiaru osiedlenia się.
- wniosek w MOS 2.0 podpisany profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym;
- cyfrowa fotografia biometryczna i skany wszystkich stron ważnego paszportu;
- dokument potwierdzający polską narodowość przodka (akt z archiwum, zapis kościelny, stary dowód tożsamości, dokument wojskowy, dokument o deportacji lub rehabilitacji);
- akty urodzenia i małżeństwa dla każdego pokolenia oraz dokumenty o zmianie nazwiska;
- tłumaczenia przysięgłe dokumentów obcojęzycznych (tłumaczenie przysięgłe);
- dokumenty o zamiarze osiedlenia się: umowa najmu, umowa o pracę, zaświadczenie z uczelni;
- dowody związku z polskością: zaświadczenie organizacji polskiej lub polonijnej, kursy i certyfikaty językowe;
- potwierdzenie opłaty skarbowej 640 zł; pełnomocnictwo i 17 zł, jeśli działa pełnomocnik.
Lista jest orientacyjna. Nie dołączaj wszystkiego, co znajdziesz: każdy dokument ma potwierdzać konkretny fakt. Skany muszą być pełne i czytelne, a oryginały bierzesz na stawiennictwo. Urząd patrzy na Twoje realne życie: gdzie mieszkasz, pracujesz lub się uczysz, czy masz tu rodzinę.
Wniosek we własnym imieniu podpisujesz profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym; podpis z e-dowodu ustawa przewiduje dla przedstawicieli ustawowych. Profil zaufany wymaga numeru PESEL, więc załóż go wcześniej: czym jest profil zaufany.
Jak wygląda sprawa krok po kroku
Sprawa przebiega tak: wniosek, UPO, ocena formalna, stawiennictwo, rozmowa, decyzja i karta.
- Opłata i wniosek. Wnosisz opłatę skarbową, wypełniasz wniosek w MOS 2.0, podpisujesz i wysyłasz. Termin opłaty 100 zł za kartę sprawdzamy dla Twojej sprawy.
- UPO. Od razu pobierz urzędowe poświadczenie odbioru, czyli potwierdzenie, że wniosek dotarł do urzędu. Bez UPO wniosek nie jest złożony.
- Ocena formalna. Przy brakach urząd wysyła wezwanie do uzupełnienia z terminem.
- Stawiennictwo. Zawiadomienie przychodzi co najmniej 7 dni wcześniej. Bierzesz paszport i oryginały dokumentów przodków, które urząd bada i zwraca. Pobierane są odciski palców.
- Rozmowa o rodzinie i związku z polskością.
- Decyzja. Pozytywna decyzja to jeszcze nie karta, którą wydaje się później.
Jeśli wniosek złożono w terminie i bez nieusuniętych braków, pobyt jest legalny do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Nie daje to prawa do podróży po strefie Schengen. Pisma urząd doręcza m.in. przez e-Doręczenia, więc skrzynkę załóż wcześniej.
Rozmowa w urzędzie wojewódzkim
Pytania dotyczą przodka, linii pokrewieństwa, tradycji w rodzinie oraz Twojego życia i planów w Polsce. Rozmowa toczy się po polsku. To nie egzamin z historii, ale historia rodziny ma być zgodna z dokumentami.
Nie musisz znać dat na pamięć. Jeśli czegoś nie pamiętasz, powiedz to wprost zamiast zgadywać. Przed podpisaniem protokołu sprawdź nazwiska i daty i od razu poproś o poprawkę. Nie uczymy gotowych odpowiedzi: omawiamy dokumenty i robimy próbną rozmowę. Gdy prowadzimy Twoją sprawę, nasz pełnomocnik jest z Tobą i sprawdza protokół, ale odpowiadasz Ty.
Opłaty i co nie wraca
| Opłata | Kwota | Uwaga |
|---|---|---|
| Opłata skarbowa za zezwolenie | 640 zł | dla wniosków złożonych od 05.03.2026 nie podlega zwrotowi przy odmowie ani umorzeniu postępowania |
| Opłata za wydanie karty pobytu | 100 zł | osobna opłata; 50 zł przy ustawowej podstawie ulgi, np. dziecko do 16 lat, z dokumentem potwierdzającym |
| Pełnomocnictwo | 17 zł | tylko gdy działa pełnomocnik; najbliższa rodzina jest zwolniona |
Przed złożeniem wniosku upewnij się co do podstawy, bo 640 zł po odmowie nie wróci. Opłata za kartę nie podlega tej zasadzie automatycznie.
Jak długo czeka się na decyzję
Urząd ma 6 miesięcy, ale do 4 marca 2027 r. terminy są zawieszone (art. 100d), więc w praktyce czeka się dłużej. Przepis dotyczy wszystkich cudzoziemców. To orientacyjny czas, nie obietnica.
Masz polskie korzenie, a sprawa stoi? Najczęściej nie z powodu korzeni, tylko papierów: brakuje aktu w linii, zmiana nazwiska jest niewyjaśniona, tłumaczenie nie zgadza się z paszportem. Odpis z archiwum idzie miesiącami, więc zamawiaj go jako pierwszy.
Gdy sprawa o pobyt stały z polskich korzeni stoi, sprawdzamy w aktach, który dokument urząd uznał za brakujący. Sprawdzamy też, czy odpis z archiwum jest jeszcze w drodze. Jeśli braków nie ma, a decyzji dalej nie ma, przygotowujemy ponaglenie (pismo, że urząd zwleka z decyzją): przyspieszenie sprawy o pobyt stały. Skargę do sądu oceniamy osobno, bo art. 100d obowiązuje do 4 marca 2027 r.
Mamy wykształcenie prawnicze i przeszło przez nas ponad 15 000 klientów. Dlatego łańcuch dokumentów od przodka do Ciebie sprawdzamy ogniwo po ogniwie, zanim zrobi to urząd. Terminu i odszkodowania nie obiecujemy.
Dlaczego odmawiają i co robić
Najważniejsze ryzyko to przodek bez wpisu o narodowości polskiej albo brak aktu w linii pokrewieństwa. Oto, co sprawdzamy przed złożeniem wniosku.
| Przyczyna | Jak wygląda | Co robimy przed wnioskiem |
|---|---|---|
| Brak wpisu o narodowości | jest tylko nazwisko, wyznanie lub miejsce urodzenia | szukamy dokumentu z rubryką „narodowość” u innych przodków i w innych archiwach |
| Luka w linii | brak aktu urodzenia lub małżeństwa jednego pokolenia | zamawiamy duplikat lub odpis z archiwum |
| Różna pisownia nazwisk | w dokumentach z różnych krajów nazwisko zapisano inaczej | przygotowujemy pisemne wyjaśnienie albo sprostowanie aktu |
| Tłumaczenie niezgodne z paszportem | w imieniu lub dacie inna litera | porównujemy tłumaczenia z paszportem przed złożeniem |
| Wątpliwości co do autentyczności | „kupione” zaświadczenie: urząd bada oryginały, a fałszerstwo oznacza odmowę i może skutkować odpowiedzialnością karną | korzystamy tylko z dokumentów wydanych przez archiwum lub USC na oficjalny wniosek |
Po odmowie odwołanie w zwykłym postępowaniu administracyjnym trzeba złożyć w 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Dokładny termin sprawdź w samej decyzji i go nie przegap. Prześlij nam decyzję, a powiemy, czy odwołanie ma sens.
Białoruś, Ukraina, Kazachstan
Białorusini. Jeśli masz Kartę Polaka, opłaca się podstawa z Karty. Bez niej sprawa jest możliwa, gdy uda się zdobyć dokumenty z białoruskich archiwów. Weź pod uwagę paszport: od 7 września 2023 r. białoruskie placówki przestały przyjmować wnioski o wydanie, wymianę i przedłużenie paszportów (dekret nr 278). Przepisy dopuszczają inny dokument tożsamości, gdy z uzasadnionych powodów nie da się uzyskać paszportu, ale ocenia się to indywidualnie.
Ukraińcy ze statusem UKR. Ochrona czasowa nie blokuje wniosku o pobyt stały z pochodzenia: zakaz z art. 99 dotyczy pobytu czasowego, nie stałego, a samo złożenie wniosku statusu nie kończy. UKR wygasa z chwilą udzielenia zezwolenia na pobyt stały, czyli z decyzją. Razem ze statusem wygasają związane z nim uprawnienia, więc skutki dla Ciebie i rodziny sprawdzamy przed wnioskiem, także czy status jest aktywny: jak sprawdzić status PESEL UKR. Posiadacze karty CUKR składają wniosek na ogólnych zasadach.
Kazachstan, Rosja. Potomkowie deportowanych Polaków często mają dokumenty specjalnego osiedlenia z rubryką „narodowość”. To mocny dowód, ale potrzebne są do niego akty urodzenia kolejnych pokoleń.
Co daje pobyt stały z pochodzenia
Zezwolenie na pobyt stały jest bezterminowe, a karta pobytu ważna 10 lat. Wymieniasz ją bez ponownego dowodzenia pochodzenia. Mieszkasz w Polsce bez przedłużania zezwoleń, pracujesz bez zezwolenia na pracę i prowadzisz firmę na zasadach jak obywatel Polski. Automatycznie nie daje to prawa pobytu i pracy w innych krajach UE.
Po roku nieprzerwanego, legalnego pobytu na podstawie tego zezwolenia możesz złożyć wniosek o uznanie za obywatela polskiego przez wojewodę. Potrzebne jest urzędowe potwierdzenie polskiego na poziomie B1: jakie certyfikaty są akceptowane.
Gdzie i jak pracujemy
Mamy biuro we Wrocławiu i prowadzimy sprawy klientów z całej Polski. Analizę dokumentów i wniosek można przygotować zdalnie, a osobiście przyjeżdżasz tylko na stawiennictwo z odciskami palców i oryginałami oraz na rozmowę. Na początku ustalamy, który urząd wojewódzki zajmie się Twoją sprawą.
Jeśli prowadzisz sprawę sam, weź konsultację i sprawdzenie dokumentów przodków za 1 000 zł, z pisemną listą braków. Jeśli oddajesz sprawę nam, prowadzenie jej po złożeniu wniosku kosztuje 2 300 zł, a z analizą opóźnienia i ponagleniem 2 500 zł. Opłaty urzędowe, tłumaczenia i opłaty archiwalne płacisz osobno, szczegóły w cenniku.
Ekspertka od spraw z pochodzenia
Tatiana Vyborna jest prezesem zarządu ONE PLUS. Ma ponad 12 lat praktyki w legalizacji pobytu i zatrudnienia cudzoziemców, ukończyła Wydział Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studia podyplomowe na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu i reprezentowała klientów w ponad 25 kontrolach Straży Granicznej, Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i Urzędów Skarbowych.
Z jej doświadczenia słabym punktem rzadko jest sam dokument przodka. Problemy są w ogniwach między przodkiem a Tobą: nazwiska panieńskie, różna transliteracja, brak aktu małżeństwa. Dlatego przed wnioskiem układamy tabelę pokoleń, w której każdy wariant nazwiska jest wyjaśniony. Wyniku nie obiecujemy, bo decyduje urząd.
Rada redakcji ONE PLUS: zanim zapłacisz 640 zł, rozłóż dokumenty według pokoleń i znajdź słowo „Polak” lub „Polka” w co najmniej jednym z nich. Jeśli nie ma go nikt, najpierw szukaj w archiwach, a wniosek składaj później.
Nie wiesz, czy dokumenty wystarczą? Prześlij skany przez stronę kontaktową.
Aktualizacja: 20.10.2026. Źródła: ustawa o cudzoziemcach, Dz.U. 2025 poz. 1079; ustawa o repatriacji, Dz.U. 2026 poz. 90; specustawa o pomocy obywatelom Ukrainy, Dz.U. 2026 poz. 1293; WUW Poznań: posiadam polskie pochodzenie; gov.pl: uznanie za obywatela.
Nie masz pewności, czy ta podstawa pasuje? Na stronie pomoc w uzyskaniu karty pobytu znajdziesz tabelę „twoja sytuacja, podstawa, strona” i porównanie rodzajów kart.








