Pobyt Brytyjczyków i Irlandczyków w Polsce 2026

Pobyt w Polsce obywateli Wielkiej Brytanii i Irlandii

Polska jest popularnym kierunkiem przeprowadzki dla obywateli Wielkiej Brytanii i Irlandii. Stabilny rynek pracy, możliwości prowadzenia firmy, stosunkowo przystępne koszty życia oraz położenie w centrum Europy sprawiają, że wiele osób decyduje się zamieszkać tu na dłużej.

Obywatele Wielkiej Brytanii i Irlandii podlegają jednak innym przepisom pobytowym. Irlandia należy do Unii Europejskiej, dlatego jej obywatele korzystają ze swobody przemieszczania się. Po Brexicie większość obywateli Wielkiej Brytanii jest natomiast traktowana jak obywatele państw trzecich. Wyjątek stanowią osoby objęte Umową Wystąpienia między Unią Europejską a Wielką Brytanią.

Ustalenie właściwego statusu już na początku pozwala uniknąć problemów związanych z legalnością pobytu, prawem do pracy, prowadzeniem działalności gospodarczej oraz późniejszym ubieganiem się o pobyt stały lub obywatelstwo polskie.

Warto również rozróżnić zezwolenie na pobyt od karty pobytu. Zezwolenie jest decyzją administracyjną, natomiast karta pobytu to dokument wydawany po uzyskaniu pozytywnej decyzji. Obywatele Irlandii zwykle nie składają standardowego wniosku o pobyt czasowy — obowiązuje ich rejestracja pobytu obywatela UE.

Pobyt obywateli Irlandii w Polsce

Obywatele Irlandii mogą wjechać do Polski na podstawie ważnego irlandzkiego paszportu lub karty paszportowej Passport Card. Mogą legalnie pracować, studiować i prowadzić działalność gospodarczą bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę.

Pobyt do trzech miesięcy

Pobyt nieprzekraczający trzech miesięcy co do zasady nie wymaga dodatkowych formalności pobytowych. Wystarczy ważny dokument podróży.

W tym czasie obywatel Irlandii może znaleźć mieszkanie, rozpocząć pracę, założyć firmę lub załatwić inne sprawy związane z przeprowadzką do Polski.

Pobyt dłuższy niż trzy miesiące

Jeżeli pobyt ma trwać dłużej niż trzy miesiące, obywatel Irlandii powinien zarejestrować go w urzędzie wojewódzkim właściwym dla miejsca zamieszkania.

Rejestracja obywatela UE w Polsce nie jest zezwoleniem na pobyt czasowy ani klasyczną kartą pobytu. Wydane zaświadczenie potwierdza prawo pobytu wynikające bezpośrednio z przepisów unijnych. Sama rejestracja nie tworzy tego prawa, lecz oficjalnie je dokumentuje.

Podstawy rejestracji pobytu obywatela UE

Obywatel Irlandii może zarejestrować pobyt między innymi na podstawie:

• zatrudnienia w Polsce;

• prowadzenia działalności gospodarczej;

• posiadania wystarczających środków finansowych i ubezpieczenia zdrowotnego;

• podjęcia studiów lub szkolenia zawodowego;

• małżeństwa z obywatelem Polski;

• pobytu jako uprawniony członek rodziny obywatela UE.

Zakres dokumentów zależy od podstawy pobytu. Pracownik zazwyczaj przedstawia umowę lub zaświadczenie od pracodawcy. Przedsiębiorca może zostać poproszony o dokumenty rejestrowe oraz dowody potwierdzające, że działalność jest rzeczywiście prowadzona. Student zwykle przedstawia zaświadczenie z uczelni, ubezpieczenie zdrowotne i potwierdzenie posiadania środków na utrzymanie.

Po pięciu latach legalnego i nieprzerwanego pobytu obywatel UE co do zasady nabywa prawo stałego pobytu w Polsce. Może wtedy wystąpić o dokument potwierdzający ten status.

Pobyt obywateli Wielkiej Brytanii po Brexicie

W przypadku obywateli Wielkiej Brytanii najważniejsze jest ustalenie, kiedy rozpoczęli pobyt w Polsce i czy korzystali wtedy z prawa pobytu na podstawie przepisów UE.

W praktyce możliwe są dwa główne scenariusze.

Obywatele Wielkiej Brytanii objęci Umową Wystąpienia

Obywatel Wielkiej Brytanii może korzystać z ochrony wynikającej z Umowy Wystąpienia, jeżeli przed zakończeniem okresu przejściowego, czyli przed 31 grudnia 2020 roku, wykonywał w Polsce prawo pobytu zgodnie z przepisami UE i nadal mieszka w Polsce.

Osoby spełniające te warunki zachowują uprawnienia związane z pobytem, zatrudnieniem i prowadzeniem działalności gospodarczej. Prawa te wynikają bezpośrednio z Umowy Wystąpienia.

Uzyskanie polskiego dokumentu pobytowego potwierdzającego status beneficjenta Umowy Wystąpienia znacznie ułatwia jednak załatwianie spraw w urzędach, bankach i innych instytucjach. Dokument może być również potrzebny podczas kontroli granicznej lub przy potwierdzaniu prawa do pracy.

Po pięciu latach legalnego i nieprzerwanego pobytu osoba objęta Umową Wystąpienia może nabyć prawo stałego pobytu.

Warto zachować dokumenty potwierdzające pobyt w Polsce przed końcem 2020 roku oraz jego kontynuację po tej dacie. Mogą to być umowy o pracę, umowy najmu, deklaracje podatkowe, potwierdzenia ubezpieczenia, dokumenty bankowe oraz wcześniejsze zaświadczenia pobytowe.

Obywatele Wielkiej Brytanii, którzy przyjechali po 31 grudnia 2020 roku

Obywatele Wielkiej Brytanii, którzy przeprowadzili się do Polski po zakończeniu okresu przejściowego lub nie spełniają warunków Umowy Wystąpienia, są traktowani jak obywatele państw trzecich.

Mogą przebywać bez wizy w Polsce i innych państwach strefy Schengen przez maksymalnie 90 dni w każdym okresie 180 dni. Pobyt bezwizowy nie oznacza jednak automatycznego prawa do pracy.

Jeżeli obywatel Wielkiej Brytanii planuje pozostać w Polsce dłużej, zazwyczaj potrzebuje odpowiedniej wizy lub zezwolenia na pobyt. Właściwa procedura zależy od celu pobytu, na przykład zatrudnienia, prowadzenia firmy, studiów albo życia rodzinnego.

Osoby, które chcą zalegalizować pobyt na dłuższy okres, mogą ubiegać się o kartę pobytu dla cudzoziemców na podstawie okoliczności odpowiadającej ich rzeczywistej sytuacji.

Wnioski pobytowe przez MOS 2.0

Od 27 kwietnia 2026 roku standardowe wnioski o zezwolenie na pobyt czasowy, pobyt stały oraz pobyt rezydenta długoterminowego UE składa się co do zasady elektronicznie w systemie MOS.

Standardowy papierowy wniosek, który nie został doręczony do urzędu wojewódzkiego przed 27 kwietnia 2026 roku, co do zasady pozostaje bez rozpoznania. W takim przypadku data nadania przesyłki pocztowej nie ma znaczenia.

Wyjątki obejmują określone rodzaje spraw, w tym niektóre wnioski dotyczące cudzoziemców przebywających poza Polską. Dla większości obywateli Wielkiej Brytanii składających wniosek podczas pobytu w Polsce właściwym rozwiązaniem jest jednak elektroniczna karta pobytu przez MOS 2.0.

Jak złożyć wniosek przez MOS 2.0?

Wnioskodawca musi utworzyć nowe konto w systemie MOS 2.0. Konta z poprzedniej wersji systemu nie zostały przeniesione, dlatego nie można używać wcześniejszych danych dostępowych.

Następnie należy osobiście zalogować się przez login.gov.pl, wybrać właściwy formularz, uzupełnić wymagane informacje i dodać załączniki. Wniosek podpisuje się Profilem Zaufanym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem osobistym.

Danych do logowania oraz narzędzia służącego do podpisywania dokumentów nie należy przekazywać doradcy ani pełnomocnikowi. Pomoc specjalisty może obejmować przygotowanie formularza, sprawdzenie informacji i dokumentów oraz wsparcie na kolejnych etapach. Samo zalogowanie i podpisanie wniosku należy jednak do wnioskodawcy.

W zależności od rodzaju zezwolenia odpowiedni załącznik może również wymagać uzupełnienia i elektronicznego podpisu przez inną osobę lub instytucję. Może to być:

• pracodawca przy zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę;

• pracodawca przy wniosku o Niebieską Kartę UE;

• uczelnia przy zezwoleniu na pobyt w celu odbywania studiów;

• organizator stażu lub wolontariatu.

Wnioskodawca podaje w MOS 2.0 adres e-mail właściwej osoby albo instytucji. System wysyła następnie link umożliwiający uzupełnienie oraz podpisanie odpowiedniej części załącznika.

Dane zawarte w załączniku muszą być zgodne z informacjami podanymi we wniosku. Rozbieżności dotyczące stanowiska, wynagrodzenia, wymiaru czasu pracy lub miejsca wykonywania obowiązków mogą prowadzić do wezwania do wyjaśnień i opóźnić postępowanie.

Po prawidłowym wypełnieniu, podpisaniu i wysłaniu wniosku system generuje Urzędowe Poświadczenie Odbioru, czyli UPO. Wniosek można również pobrać w formacie PDF i XML.

Co dzieje się po wysłaniu wniosku?

Po wstępnej kontroli dokumentów urząd wojewódzki może wezwać wnioskodawcę do osobistego stawiennictwa w celu:

• złożenia odcisków palców;

• okazania oryginału paszportu;

• złożenia wzoru podpisu;

• przedstawienia oryginałów dokumentów;

• przekazania brakujących informacji lub dodatkowych załączników.

Po zweryfikowaniu wniosku w systemie może zostać udostępnione zaświadczenie potwierdzające jego złożenie. Dokument ten zastępuje stempel umieszczany wcześniej w paszporcie podczas postępowania pobytowego.

Jeżeli wniosek zostanie skutecznie złożony najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu, a ewentualne braki formalne zostaną uzupełnione w wyznaczonym terminie, pobyt cudzoziemca może pozostać legalny do czasu zakończenia postępowania.

Trwająca procedura nie oznacza jednak automatycznego prawa do podróżowania po strefie Schengen ani do ponownego wjazdu do Polski po jej opuszczeniu. Sam wniosek pobytowy nie zawsze daje również prawo do pracy. Uprawnienie do wykonywania pracy należy sprawdzić oddzielnie.

Prawidłowe przygotowanie wniosku o kartę pobytu w MOS 2.0 ma szczególne znaczenie, ponieważ formularz, załączniki i podpisy elektroniczne muszą tworzyć spójną całość.

Najczęstsze podstawy pobytu czasowego

Zatrudnienie

Obywatel Wielkiej Brytanii zatrudniony przez polskiego pracodawcę może ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.

Dokumenty muszą potwierdzać, że zatrudnienie jest rzeczywiste, a stanowisko, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i miejsce wykonywania obowiązków są zgodne z przepisami. Informacje wpisane przez cudzoziemca muszą odpowiadać danym zawartym w elektronicznym załączniku pracodawcy.

Podstawą zatrudnienia może być umowa o pracę lub odpowiednia umowa cywilnoprawna. Współpraca B2B jest zazwyczaj związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie powinna być automatycznie traktowana jako podstawa standardowego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Działalność gospodarcza

O zezwolenie na pobyt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej mogą ubiegać się między innymi przedsiębiorcy, wspólnicy, członkowie zarządu oraz niektórzy prokurenci.

Sama rejestracja spółki lub jednoosobowej działalności nie wystarcza. Zazwyczaj należy wykazać, że firma rzeczywiście działa albo ma realne możliwości spełnienia wymogów określonych w przepisach.

Urząd wojewódzki może analizować przychody, liczbę zatrudnionych pracowników, inwestycje, zawarte umowy, biznesplan i sytuację finansową przedsiębiorstwa.

W przypadku członka zarządu, który jednocześnie wykonuje pracę w spółce, mogą być potrzebne dodatkowe dokumenty dotyczące zatrudnienia oraz elektroniczny załącznik przygotowany w MOS 2.0.

Pobyt z rodziną

Zezwolenie na pobyt może zostać udzielone między innymi na podstawie:

• małżeństwa z obywatelem Polski;

• małżeństwa z cudzoziemcem legalnie mieszkającym w Polsce;

• połączenia z rodziną;

• prowadzenia życia rodzinnego z obywatelem Polski lub UE;

• innych okoliczności rodzinnych przewidzianych w przepisach.

Właściwa procedura zależy od obywatelstwa i statusu pobytowego członka rodziny mieszkającego w Polsce.

Akt małżeństwa nie zawsze jest wystarczającym dowodem. Urząd może sprawdzić, czy związek jest rzeczywisty i czy małżonkowie faktycznie prowadzą wspólne życie rodzinne.

Studia

Obywatel Wielkiej Brytanii przyjęty na studia w uznanej polskiej uczelni może ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach.

Uczelnia uzupełnia i podpisuje elektronicznie odpowiedni załącznik w systemie MOS 2.0. Wnioskodawca przedstawia także zaświadczenie o przyjęciu na studia, potwierdzenie opłacenia czesnego, jeżeli jest wymagane, ubezpieczenie zdrowotne oraz dowód posiadania środków na utrzymanie i powrót.

Dokumenty potrzebne do uzyskania karty pobytu

Dokładny wykaz dokumentów zależy od wybranej podstawy pobytu. Standardowy wniosek składany przez MOS 2.0 może wymagać:

• ważnego paszportu;

• cyfrowego zdjęcia biometrycznego;

• skanów lub czytelnych zdjęć wszystkich stron paszportu;

• potwierdzenia wniesienia opłaty skarbowej;

• potwierdzenia opłaty za wydanie karty pobytu;

• dokumentów potwierdzających cel pobytu;

• właściwego załącznika podpisanego elektronicznie;

• ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli jest wymagane;

• potwierdzenia posiadania odpowiednich środków finansowych, jeżeli jest wymagane;

• dokumentów dotyczących sytuacji rodzinnej, firmy lub miejsca zamieszkania, jeżeli są istotne dla sprawy.

Dodanie skanów do systemu nie zawsze zwalnia z obowiązku przedstawienia oryginałów. Urząd wojewódzki może zażądać ich okazania podczas osobistej wizyty.

Dokumenty wydane za granicą mogą wymagać tłumaczenia przysięgłego na język polski. W zależności od rodzaju dokumentu oraz kraju jego wydania może być również potrzebna apostille albo legalizacja.

Przed złożeniem wniosku o kartę pobytu w Polsce warto sprawdzić nie tylko ogólną listę załączników, ale również wymagania właściwego urzędu wojewódzkiego.

Zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego

Zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, czyli KRK, potwierdza, czy dana osoba figuruje w polskim rejestrze karnym.

Zaświadczenie o niekaralności nie jest obowiązkowym załącznikiem do każdego wniosku o zezwolenie na pobyt. Może być jednak wymagane w określonych postępowaniach, podczas rekrutacji, przy wykonywaniu zawodu regulowanego, uzyskiwaniu licencji albo składaniu dokumentów do zagranicznego urzędu.

Zaświadczenie z KRK można uzyskać:

• osobiście w punkcie informacyjnym KRK;

• elektronicznie przez system e-KRK;

• drogą pocztową;

• za pośrednictwem upoważnionego pełnomocnika.

Odpowiednia forma dokumentu zależy od miejsca i celu jego wykorzystania. Polska instytucja może zaakceptować wersję elektroniczną, natomiast zagraniczny pracodawca, konsulat lub urząd migracyjny może wymagać papierowego oryginału, apostille i tłumaczenia poświadczonego.

Papierowe zaświadczenie składane osobiście może zostać wydane nawet tego samego dnia. Uzyskanie dokumentu pocztą albo przez pełnomocnika, a także przygotowanie apostille, tłumaczenia i wysyłki zagranicznej, trwa zazwyczaj dłużej.

ONE PLUS pomaga obywatelom Wielkiej Brytanii i Irlandii w uzyskaniu zaświadczenia z KRK, przygotowaniu apostille, organizacji tłumaczenia przysięgłego oraz dostarczeniu gotowych dokumentów za granicę.

Najczęstsze błędy

Do najczęstszych problemów należą:

• przekonanie, że każdy obywatel Wielkiej Brytanii nadal jest traktowany jak obywatel UE;

• składanie wniosku o pobyt czasowy, gdy właściwa jest rejestracja obywatela UE;

• próba przeprowadzenia rejestracji pobytu obywatela Irlandii przez MOS 2.0;

• wysłanie standardowego papierowego wniosku po uruchomieniu nowego systemu;

• opieranie się na dacie nadania papierowego wniosku;

• próba zalogowania się na konto utworzone w poprzedniej wersji MOS;

• odkładanie złożenia wniosku do ostatniego dnia legalnego pobytu;

• dodanie niekompletnych lub nieczytelnych skanów paszportu;

• rozbieżności między wnioskiem a załącznikiem pracodawcy;

• brak elektronicznego podpisu pracodawcy albo uczelni;

• traktowanie ruchu bezwizowego jako prawa do pracy;

• wybranie podstawy pobytu, która nie odpowiada rzeczywistej sytuacji;

• brak planu dotyczącego pobytu stałego lub obywatelstwa.

Błędy mogą wydłużyć postępowanie, spowodować wezwanie do uzupełnienia dokumentów, a w niektórych przypadkach doprowadzić do pozostawienia wniosku bez rozpoznania lub wydania decyzji odmownej.

Długoterminowa strategia pobytowa

Wniosku pobytowego nie warto traktować jako pojedynczej formalności. Wybrana podstawa pobytu może później wpływać na dostęp do rynku pracy, możliwość zmiany pracodawcy, sytuację członków rodziny oraz prawo do pobytu stałego lub obywatelstwa polskiego.

Dobrze przygotowana strategia powinna uwzględniać:

• obywatelstwo i aktualny status pobytowy;

• datę przyjazdu oraz wcześniejsze podstawy pobytu;

• możliwość skorzystania z Umowy Wystąpienia;

• formę zatrudnienia lub planowaną działalność;

• sytuację rodzinną;

• poprzednie okresy legalnego pobytu;

• długość i częstotliwość wyjazdów z Polski;

• dalsze plany związane z pobytem stałym lub obywatelstwem.

W przypadku obywateli Irlandii długoterminowa ścieżka zazwyczaj rozpoczyna się od rejestracji pobytu obywatela Unii Europejskiej. Dla większości obywateli Wielkiej Brytanii, którzy przyjechali do Polski po Brexicie, pierwszym etapem jest złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w systemie MOS 2.0.

Dlaczego indywidualna analiza sprawy jest ważna?

Każda sprawa pobytowa wygląda inaczej. Historia pobytu, rodzaj umowy, struktura prowadzonej firmy, sytuacja rodzinna oraz plany na przyszłość mogą zmienić zarówno właściwą procedurę, jak i listę wymaganych dokumentów.

Ma to szczególne znaczenie dla obywateli Wielkiej Brytanii, którzy mogą być objęci Umową Wystąpienia, oraz dla osób wybierających pomiędzy pobytem na podstawie pracy, działalności gospodarczej, studiów lub życia rodzinnego.

Sprawdzenie sytuacji przed wysłaniem wniosku pozwala wybrać odpowiednią podstawę prawną, przygotować spójną dokumentację i ograniczyć ryzyko opóźnienia albo odmowy.

ONE PLUS wspiera obywateli Wielkiej Brytanii i Irlandii w rejestracji pobytu obywatela UE, przygotowaniu i składaniu wniosków przez MOS 2.0, uzyskiwaniu kart pobytu, zamawianiu zaświadczeń z KRK oraz planowaniu długoterminowego pobytu w Polsce.