Jak sprawdzić i usunąć wpis w SIS w Strefie Schengen

Jak sprawdzić i usunąć wpis w SIS?

ONE PLUS pomaga sprawdzić, czy dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen, ustalić, które państwo i jaki organ dokonały wpisu, a także poznać przyczynę zakazu wjazdu. Przygotowujemy również wnioski o poprawienie lub usunięcie danych oraz analizujemy decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazy ponownego wjazdu.

W wielu sprawach samo złożenie wniosku o usunięcie danych z SIS nie wystarczy. Jeżeli wpis powstał na podstawie nadal obowiązującej decyzji administracyjnej, najpierw może być konieczne zaskarżenie tej decyzji, skrócenie zakazu albo wystąpienie o jego cofnięcie.

Dlatego nie warto zaczynać od ponownego składania wniosku wizowego ani od kolejnej próby przekroczenia granicy. Najpierw należy oficjalnie sprawdzić swój status, poznać podstawę prawną wpisu i dopiero wtedy wybrać właściwy sposób działania.

Czym jest SIS?

SIS, czyli System Informacyjny Schengen, to wspólna europejska baza danych wykorzystywana przez państwa należące do strefy Schengen.

System służy między innymi do kontroli granicznej, prowadzenia postępowań migracyjnych, współpracy policyjnej oraz ochrony bezpieczeństwa publicznego.

SIS bywa potocznie nazywany „czarną listą Schengen”, ale jest to duże uproszczenie. W systemie znajdują się nie tylko dane osób objętych zakazem wjazdu. Mogą się w nim znaleźć również informacje o osobach poszukiwanych, zaginionych, dzieciach zagrożonych uprowadzeniem, skradzionych dokumentach, samochodach i innych przedmiotach.

Dla cudzoziemców szczególne znaczenie mają dwa rodzaje wpisów: wpis dotyczący decyzji o powrocie oraz wpis w celu odmowy wjazdu lub pobytu.

Pierwszy informuje właściwe organy, że wobec cudzoziemca została wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu. Drugi może prowadzić do odmowy wjazdu albo pobytu w państwach korzystających z SIS.

Czy wpis w SIS zawsze oznacza zakaz wjazdu do całej strefy Schengen?

Nie każdy wpis wywołuje takie same skutki.

Jeżeli dane zostały umieszczone w SIS w celu odmowy wjazdu lub pobytu, wpis może wpłynąć na możliwość przekroczenia granicy, otrzymania wizy lub uzyskania zezwolenia na pobyt.

SIS nie tworzy jednak zakazu samodzielnie. Wpis zazwyczaj opiera się na konkretnej decyzji wydanej przez właściwy organ krajowy. Może to być na przykład decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wraz z zakazem ponownego wjazdu.

To bardzo ważne rozróżnienie. Nawet jeśli techniczny wpis zostanie zakwestionowany, problem nie zniknie, jeżeli nadal obowiązuje decyzja będąca jego podstawą.

W praktyce często trzeba działać równolegle: sprawdzić poprawność danych w SIS oraz przeanalizować możliwość uchylenia, zmiany albo zaskarżenia decyzji administracyjnej.

Wpis może zmienić lub usunąć przede wszystkim państwo, które go wprowadziło. Jeżeli wniosek został złożony w innym kraju Schengen, jego organy muszą skontaktować się z państwem odpowiedzialnym za dane.

Dlaczego dane cudzoziemca mogą trafić do SIS?

Przyczyny zależą od rodzaju wpisu i okoliczności konkretnej sprawy.

W sprawach migracyjnych wpis często wiąże się z decyzją o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu lub zakazem ponownego wjazdu.

Powodem może być między innymi nielegalny pobyt, przekroczenie dozwolonego okresu pobytu, niewykonanie obowiązku wyjazdu, praca bez wymaganych dokumentów albo inne naruszenie przepisów dotyczących cudzoziemców.

Dane mogą zostać wprowadzone również wtedy, gdy właściwy organ uznał daną osobę za zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa narodowego.

Inne kategorie wpisów dotyczą postępowań karnych, osób poszukiwanych, ekstradycji albo europejskiego nakazu aresztowania. Takich spraw nie należy utożsamiać ze zwykłym zakazem wjazdu wynikającym z naruszeń migracyjnych.

Samo stwierdzenie „jestem w SIS” nie wyjaśnia więc sytuacji. Trzeba ustalić, jaki rodzaj wpisu zastosowano, kto go wprowadził, na jakiej podstawie oraz do kiedy ma obowiązywać.

Krajowy zakaz wjazdu a wpis w SIS

Krajowy zakaz wjazdu i wpis w Systemie Informacyjnym Schengen są ze sobą powiązane, ale nie są tym samym.

Krajową decyzję wydaje właściwy organ konkretnego państwa. W Polsce może to być decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono również czas trwania zakazu ponownego wjazdu.

Jeżeli informacja o takim zakazie zostanie wprowadzona do SIS, staje się dostępna dla właściwych organów innych państw korzystających z systemu.

Przed złożeniem wniosku o usunięcie wpisu należy więc sprawdzić, czy decyzja będąca jego podstawą nadal obowiązuje.

Jeżeli zakaz jest nadal ważny i został wydany zgodnie z prawem, samo żądanie usunięcia danych z SIS zazwyczaj nie przyniesie rezultatu.

W zależności od sytuacji trzeba wtedy ocenić możliwość złożenia odwołania, cofnięcia zakazu ponownego wjazdu, skrócenia jego okresu, przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia albo wznowienia postępowania.

Jak sprawdzić, czy dane znajdują się w SIS?

Każda osoba ma prawo zwrócić się o dostęp do swoich danych osobowych przetwarzanych w SIS.

Można również żądać poprawienia informacji nieprawidłowych lub niepełnych oraz usunięcia danych przetwarzanych niezgodnie z prawem.

Wniosek powinien zawierać informacje pozwalające potwierdzić tożsamość osoby. Zazwyczaj dołącza się kopię ważnego paszportu lub innego dokumentu tożsamości.

Nie zawsze jednak organ udostępni pełną treść informacji. Dostęp może zostać ograniczony, jeżeli jego udzielenie mogłoby utrudnić prowadzenie postępowania, zagrozić bezpieczeństwu publicznemu lub naruszyć prawa innych osób.

Takie ograniczenie nie może być dowolne. Powinno być konieczne i proporcjonalne do celu, któremu służy.

Gdzie złożyć wniosek w Polsce?

Właściwy organ zależy od rodzaju wpisu i od tego, które państwo umieściło dane w SIS.

Jeżeli chodzi o polski wpis dotyczący odmowy wjazdu lub pobytu albo dane znajdujące się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Polski jest niepożądany, sprawę może rozpatrywać Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Można wystąpić między innymi o:

• potwierdzenie, czy dane znajdują się w wykazie lub SIS;
• wskazanie terminu obowiązywania wpisu;
• podanie podstawy prawnej i faktycznej;
• poprawienie danych nieaktualnych lub nieprawidłowych;
• usunięcie informacji wpisanych albo przechowywanych niezgodnie z prawem.

Jeżeli wpis został wprowadzony przez inne państwo Schengen, konieczne może być skierowanie wniosku do właściwego organu policyjnego albo bezpośrednio do państwa odpowiedzialnego za dane.

Nie należy więc wysyłać identycznych wniosków do przypadkowych instytucji. Najpierw warto ustalić prawdopodobny rodzaj wpisu oraz organ, który może udzielić informacji.

Czy trzeba mieć pełnomocnika w Polsce?

Wniosek może złożyć osobiście osoba, której dotyczą dane, jej przedstawiciel ustawowy albo ustanowiony pełnomocnik.

Przebywanie poza Polską nie wyklucza możliwości prowadzenia sprawy. W praktyce pełnomocnik w Polsce może jednak znacznie ułatwić odbieranie korespondencji, kontakt z organem i uzupełnianie dokumentów.

Jeżeli osoba mieszka za granicą i nie ustanowiła pełnomocnika, w niektórych postępowaniach może być konieczne wskazanie pełnomocnika do doręczeń w Polsce.

Do reprezentowania klienta potrzebne jest odpowiednio przygotowane pełnomocnictwo. Jeśli dokument zostanie podpisany za granicą, może być wymagane jego notarialne poświadczenie, apostille, legalizacja albo tłumaczenie przysięgłe.

ONE PLUS pomaga przygotować właściwą formę pełnomocnictwa i prowadzić sprawę bez osobistego przyjazdu klienta do Polski.

Ile trwa uzyskanie informacji z SIS?

Odpowiedź powinna zostać udzielona bez zbędnej zwłoki.

W sprawach dotyczących ochrony danych termin wynosi co do zasady miesiąc. Jeżeli sprawa jest skomplikowana, może zostać przedłużony o kolejne dwa miesiące, ale organ powinien poinformować o przedłużeniu i podać jego powody.

W postępowaniach prowadzonych przez Urząd do Spraw Cudzoziemców często wskazuje się termin około 30 dni. Czas rozpatrywania może być jednak dłuższy, jeżeli organ musi uzyskać informacje od innych instytucji albo wyjaśnić dodatkowe okoliczności.

Dlatego zapewnienia o „sprawdzeniu SIS w ciągu jednego dnia” należy traktować ostrożnie. Wiarygodna kontrola wymaga oficjalnego wniosku i pisemnej odpowiedzi właściwego organu.

Kiedy można poprawić dane w SIS?

Poprawienie wpisu jest możliwe, jeżeli informacje są faktycznie nieprawidłowe, niepełne lub nieaktualne.

Może chodzić na przykład o błędnie zapisane nazwisko, nieprawidłową datę urodzenia, niewłaściwy numer paszportu albo pomylenie dwóch osób o podobnych danych.

Problem może również wynikać z posługiwania się skradzionym dokumentem lub kradzieży tożsamości.

W takiej sytuacji do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające prawidłowe dane oraz opisać, na czym polega błąd.

Jeżeli wpis dotyczy innej osoby albo zawiera dane, które nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi, organ powinien go sprawdzić i odpowiednio poprawić.

Kiedy można żądać usunięcia wpisu z SIS?

Usunięcia można żądać przede wszystkim wtedy, gdy dane zostały wpisane lub są przechowywane niezgodnie z prawem.

Błędna identyfikacja osoby

Jeżeli wpis powstał wskutek pomyłki, użycia cudzego dokumentu lub nieprawidłowego przypisania danych, można żądać ich poprawienia albo usunięcia.

Zakończenie okresu obowiązywania

Informacje nie powinny być przechowywane dłużej, niż jest to konieczne.

Jeżeli okres zakazu już minął albo decyzja przestała obowiązywać, a wpis nadal jest aktywny, należy zwrócić się o jego aktualizację lub usunięcie.

Trzeba jednak pamiętać, że pomiędzy wygaśnięciem zakazu a technicznym usunięciem danych może upłynąć pewien czas.

Uchylenie decyzji będącej podstawą wpisu

Jeżeli sąd lub organ administracyjny uchylił decyzję o powrocie, zakaz ponownego wjazdu lub inny akt będący podstawą wpisu, należy zwrócić się o odpowiednią zmianę danych w SIS.

Do wniosku warto dołączyć ostateczne rozstrzygnięcie potwierdzające, że pierwotna podstawa prawna już nie istnieje.

Bezprawne wpisanie lub przechowywanie danych

Jeżeli organ nie miał odpowiedniej podstawy prawnej, naruszył procedurę albo przechowuje dane pomimo ustania przyczyny wpisu, można żądać ich usunięcia oraz zaskarżyć odmowę.

Czy rodzina, praca lub firma wystarczą do usunięcia wpisu?

Sytuacja rodzinna, zatrudnienie, prowadzenie działalności gospodarczej i więzi z Polską mogą mieć duże znaczenie, ale nie zawsze prowadzą bezpośrednio do usunięcia wpisu z SIS.

Takie argumenty są szczególnie ważne podczas zaskarżania decyzji o powrocie lub składania wniosku o cofnięcie zakazu ponownego wjazdu.

Organ powinien brać pod uwagę indywidualną sytuację cudzoziemca, w tym życie rodzinne, dobro dzieci, stan zdrowia, długość pobytu i charakter popełnionego naruszenia.

Nie oznacza to jednak, że każdy zakaz stanie się automatycznie nieważny tylko dlatego, że dana osoba ma rodzinę lub pracę w Polsce.

Trzeba odpowiednio powiązać te okoliczności z konkretną podstawą prawną i właściwą procedurą.

Jak wygląda sprawa prowadzona przez ONE PLUS?

Analiza sytuacji

Na początku ustalamy, co dokładnie wydarzyło się w sprawie klienta.

Sprawdzamy, czy doszło do odmowy wjazdu, wydania decyzji o powrocie, deportacji, unieważnienia wizy, zatrzymania na granicy albo powtarzających się odmów wizowych.

Analizujemy posiadane dokumenty, terminy na wniesienie odwołania oraz państwo, które mogło dokonać wpisu.

Oficjalny wniosek o informację

Po otrzymaniu pełnomocnictwa przygotowujemy wniosek do właściwego organu.

Celem jest uzyskanie oficjalnych informacji o rodzaju wpisu, państwie, które go wprowadziło, podstawie prawnej, terminie obowiązywania oraz możliwości jego poprawienia lub usunięcia.

Sprawdzenie decyzji będącej podstawą wpisu

Jeżeli wpis wynika z zakazu wjazdu albo decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, analizujemy również ten dokument.

Sprawdzamy między innymi, czy decyzja została prawidłowo doręczona, czy termin na odwołanie już upłynął, czy cudzoziemiec wykonał obowiązek wyjazdu i czy istnieją podstawy do cofnięcia zakazu.

Przygotowanie właściwego pisma

W zależności od sytuacji przygotowujemy:

• wniosek o poprawienie nieprawidłowych danych;
• żądanie usunięcia danych przechowywanych niezgodnie z prawem;
• wniosek o cofnięcie zakazu ponownego wjazdu;
• odwołanie od decyzji o zobowiązaniu do powrotu;
• wniosek o wznowienie postępowania;
• skargę do sądu administracyjnego.

Reprezentowanie klienta

Kontrolujemy korespondencję, odpowiadamy na wezwania urzędu i składamy dodatkowe wyjaśnienia.

Klient otrzymuje informacje o aktualnym etapie postępowania i dalszych możliwych działaniach.

Jeżeli organ wyda odmowę, sprawdzamy, czy można ją zaskarżyć administracyjnie lub sądowo.

Jakie dokumenty mogą być potrzebne?

Zakres dokumentów zależy od podstawy wpisu. Najczęściej potrzebne są:

• kopia ważnego paszportu;
• kopie wcześniejszych paszportów;
• decyzja o zobowiązaniu do powrotu;
• decyzja o zakazie ponownego wjazdu;
• dokument potwierdzający odmowę wjazdu;
• decyzja o cofnięciu wizy lub zezwolenia na pobyt;
• dowody dobrowolnego wyjazdu;
• bilety, karty pokładowe lub stemple graniczne;
• potwierdzenia zapłaty kar lub kosztów postępowania;
• karta pobytu, wiza albo inne zezwolenie pobytowe;
• umowa o pracę;
• dokumenty dotyczące prowadzonej działalności;
• akt małżeństwa;
• akty urodzenia dzieci;
• dokumentacja medyczna;
• potwierdzenie adresu zamieszkania;
• dokumenty wykazujące błąd w danych osobowych.

Nie warto przesyłać dużej liczby przypadkowych dokumentów. Każdy dowód powinien potwierdzać konkretny argument przedstawiony we wniosku.

Czy odmowa wizy oznacza wpis w SIS?

Nie zawsze.

Odmowa wydania wizy może wynikać z problemów z dokumentami, niewystarczających środków finansowych, niejasnego celu podróży, braku odpowiedniego ubezpieczenia albo wątpliwości dotyczących powrotu do kraju zamieszkania.

Wpis w SIS może być jedną z przyczyn odmowy, ale nie jest jedyną możliwością.

Jeżeli negatywne decyzje się powtarzają, a cudzoziemiec miał wcześniej problemy z legalnością pobytu lub przekraczaniem granicy, warto oficjalnie sprawdzić dane w SIS oraz polskim wykazie osób niepożądanych.

Co się stanie podczas próby wjazdu z aktywnym wpisem?

Skutki zależą od rodzaju wpisu.

Wpis w celu odmowy wjazdu może doprowadzić do zawrócenia osoby na granicy.

Inne rodzaje wpisów mogą zobowiązywać służby do dokładnego sprawdzenia tożsamości, zatrzymania osoby, skontaktowania się z państwem, które dokonało wpisu, albo wykonania innej czynności wskazanej w systemie.

Nie każda próba wjazdu automatycznie przedłuża zakaz. Jednak niewykonanie obowiązującej decyzji, ponowne naruszenie przepisów albo podanie nieprawdziwych informacji może pogorszyć sytuację.

Dlatego przed zakupem biletu i podróżą do granicy warto najpierw sprawdzić swój status.

Czy sprawę można prowadzić zdalnie?

Tak. Wiele spraw dotyczących SIS i zakazu wjazdu można prowadzić bez osobistego przyjazdu klienta do Polski.

W tym celu przygotowuje się pełnomocnictwo, na podstawie którego przedstawiciel może składać wnioski, odbierać korespondencję i kontaktować się z urzędami.

Forma pełnomocnictwa zależy od kraju, w którym przebywa klient, oraz od rodzaju postępowania.

W niektórych przypadkach potrzebne będzie poświadczenie notarialne, apostille, legalizacja lub tłumaczenie przysięgłe.

Najczęstsze błędy

Częstym błędem jest próba rozwiązania problemu przez ponowne złożenie wniosku wizowego. Konsulat nie usuwa wpisu w SIS tylko dlatego, że cudzoziemiec ponownie ubiega się o wizę.

Nie warto także wysyłać takich samych, ogólnych pism do wielu różnych organów. Nie przyspiesza to postępowania i może powodować dodatkowy chaos.

Kolejnym błędem jest żądanie usunięcia wpisu bez sprawdzenia decyzji, na której został oparty.

Jeżeli zakaz wjazdu nadal obowiązuje, najpierw może być konieczne jego cofnięcie albo zaskarżenie.

Nie należy również ukrywać wcześniejszej deportacji, nielegalnego pobytu lub odmowy wjazdu. Organy mogą posiadać te informacje, a nieprawdziwe wyjaśnienia obniżają wiarygodność cudzoziemca.

Kto zajmuje się sprawą?

Sprawy ONE PLUS dotyczące legalizacji pobytu, zakazów wjazdu, decyzji o powrocie oraz wpisów w SIS prowadzi zespół posiadający praktyczne doświadczenie w obsłudze cudzoziemców.

Tatiana Vyborna specjalizuje się w postępowaniach administracyjnych, odwołaniach, legalizacji pobytu oraz sprawach dotyczących zakazów ponownego wjazdu.

ONE PLUS ma biuro we Wrocławiu i prowadzi sprawy klientów z całej Polski oraz osób przebywających za granicą.

Wiele postępowań może być prowadzonych zdalnie na podstawie pełnomocnictwa.

Co zrobić, jeśli podejrzewasz wpis w SIS?

Najpierw zbierz wszystkie dokumenty dotyczące wcześniejszego pobytu w Polsce lub w innym państwie strefy Schengen.

Nie ignoruj decyzji o zobowiązaniu do powrotu, odmowy wjazdu ani korespondencji od Straży Granicznej.

Nie próbuj ponownie przekraczać granicy, jeżeli nie znasz swojego aktualnego statusu.

Prawidłowa kolejność działań wygląda następująco:

1. przeanalizować posiadane decyzje;
2. złożyć oficjalny wniosek dotyczący danych w SIS;
3. ustalić państwo i organ odpowiedzialny za wpis;
4. sprawdzić podstawę prawną i termin obowiązywania;
5. ustalić, czy należy poprawić dane, usunąć wpis czy cofnąć zakaz wjazdu;
6. przygotować odpowiedni wniosek wraz z dowodami;
7. w razie potrzeby zaskarżyć odmowę.

Jak pomaga ONE PLUS?

ONE PLUS pomaga:

• sprawdzić, czy dane cudzoziemca znajdują się w SIS;
• uzyskać informacje z polskiego wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany;
• przeanalizować decyzję o zobowiązaniu do powrotu;
• sprawdzić zakaz wjazdu do Polski i strefy Schengen;
• przygotować wniosek o poprawienie albo usunięcie danych;
• złożyć wniosek o cofnięcie zakazu ponownego wjazdu;
• przygotować odwołanie lub skargę;
• reprezentować klienta przed polskimi organami;
• prowadzić sprawę zdalnie na podstawie pełnomocnictwa.

Każda sprawa jest analizowana indywidualnie. Nie można zagwarantować usunięcia wpisu bez wcześniejszego poznania jego rodzaju, podstawy prawnej oraz treści decyzji administracyjnej.

Podstawa prawna

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861 — reguluje funkcjonowanie SIS w zakresie kontroli granicznej oraz wpisów w celu odmowy wjazdu lub pobytu.

[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1860 — określa zasady wykorzystywania SIS w związku z decyzjami o powrocie obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie.

[3] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE — ustanawia wspólne zasady dotyczące powrotu cudzoziemców, dobrowolnego wyjazdu i zakazów ponownego wjazdu.

[4] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 — RODO — reguluje prawa dotyczące dostępu do danych osobowych, ich poprawiania oraz ochrony.

[5] Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach — reguluje w Polsce między innymi decyzje o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, zakazy ponownego wjazdu oraz wykaz cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany.

Podsumowanie

Wpis w SIS nie zawsze oznacza, że cudzoziemiec na stałe utracił możliwość wjazdu do Polski lub innych państw Schengen.

Nie można jednak usunąć go przez wysłanie zwykłej prośby albo ponowne złożenie wniosku wizowego.

Najpierw trzeba oficjalnie ustalić rodzaj wpisu, państwo odpowiedzialne za dane, okres obowiązywania oraz decyzję, na której wpis został oparty.

Jeżeli dane są błędne albo przechowywane niezgodnie z prawem, można żądać ich poprawienia lub usunięcia.

Jeżeli wpis wynika z nadal obowiązującego zakazu, najpierw może być konieczne zaskarżenie decyzji albo złożenie wniosku o cofnięcie zakazu ponownego wjazdu.

ONE PLUS pomaga przejść przez cały proces — od sprawdzenia danych w SIS i analizy dokumentów po przygotowanie wniosków, odwołań oraz reprezentowanie klienta przed polskimi organami.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Możliwość poprawienia lub usunięcia wpisu zależy od jego rodzaju, podstawy prawnej i okoliczności konkretnej sprawy.